• Skip to main content
  • Skip to secondary menu
  • Skip to primary sidebar
  • Skip to footer
  • RBSE Model Papers
    • RBSE Class 12th Board Model Papers 2022
    • RBSE Class 10th Board Model Papers 2022
    • RBSE Class 8th Board Model Papers 2022
    • RBSE Class 5th Board Model Papers 2022
  • RBSE Books
  • RBSE Solutions for Class 10
    • RBSE Solutions for Class 10 Maths
    • RBSE Solutions for Class 10 Science
    • RBSE Solutions for Class 10 Social Science
    • RBSE Solutions for Class 10 English First Flight & Footprints without Feet
    • RBSE Solutions for Class 10 Hindi
    • RBSE Solutions for Class 10 Sanskrit
    • RBSE Solutions for Class 10 Rajasthan Adhyayan
    • RBSE Solutions for Class 10 Physical Education
  • RBSE Solutions for Class 9
    • RBSE Solutions for Class 9 Maths
    • RBSE Solutions for Class 9 Science
    • RBSE Solutions for Class 9 Social Science
    • RBSE Solutions for Class 9 English
    • RBSE Solutions for Class 9 Hindi
    • RBSE Solutions for Class 9 Sanskrit
    • RBSE Solutions for Class 9 Rajasthan Adhyayan
    • RBSE Solutions for Class 9 Physical Education
    • RBSE Solutions for Class 9 Information Technology
  • RBSE Solutions for Class 8
    • RBSE Solutions for Class 8 Maths
    • RBSE Solutions for Class 8 Science
    • RBSE Solutions for Class 8 Social Science
    • RBSE Solutions for Class 8 English
    • RBSE Solutions for Class 8 Hindi
    • RBSE Solutions for Class 8 Sanskrit
    • RBSE Solutions

RBSE Solutions

Rajasthan Board Textbook Solutions for Class 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 and 12

  • RBSE Solutions Class 7
    • RBSE Solutions for Class 7 Maths
    • RBSE Solutions for Class 7 Science
    • RBSE Solutions for Class 7 Social Science
    • RBSE Solutions for Class 7 English
    • RBSE Solutions for Class 7 Hindi
    • RBSE Solutions for Class 7 Sanskrit
  • RBSE Solutions Class 6
    • RBSE Solutions for Class 6 Maths
    • RBSE Solutions for Class 6 Science
    • RBSE Solutions for Class 6 Social Science
    • RBSE Solutions for Class 6 English
    • RBSE Solutions for Class 6 Hindi
    • RBSE Solutions for Class 6 Sanskrit
  • RBSE Solutions Class 5
    • RBSE Solutions for Class 5 Maths
    • RBSE Solutions for Class 5 Environmental Studies
    • RBSE Solutions for Class 5 English
    • RBSE Solutions for Class 5 Hindi
  • RBSE Class 4
    • RBSE Class 3
  • RBSE Class 12
    • RBSE Solutions for Class 12 Maths
    • RBSE Solutions for Class 12 Physics
    • RBSE Solutions for Class 12 Chemistry
    • RBSE Solutions for Class 12 Biology
    • RBSE Solutions for Class 12 English
    • RBSE Solutions for Class 12 Hindi
    • RBSE Solutions for Class 12 Sanskrit
  • RBSE Class 11

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

April 10, 2026 by Fazal Leave a Comment

Practicing these RBSE Class 6 Sanskrit Solutions Deepakam Chapter 2 एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ? Question Answer improves confidence in the subject.

Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

कक्षा 6 संस्कृत पाठ 2 के प्रश्न उत्तर

Class 6 Sanskrit Deepakam Chapter 2 Question Answer

पाठ्यपुस्तक के प्रश्नोत्तर

प्रश्न 1.
उदाहरणं दृष्ट्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु। (उदाहरण देखकर रिक्त स्थान भरिए।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 14
उत्तर:

(क) चषक: चषकौ चषकाः
(ख) देवः देवौ देवाः
(ग) सैनिक: सैनिक सैनिका:
(घ) रजकः रजकौ रजकाः
(ङ) तन्त्रज्ञ: तन्त्रज्ञौ तन्त्रज्ञा:

प्रश्न 2.
उदाहरणानुसारं पट्टिकातः पदानि चित्वा रिक्तस्थानेषु संयोजयन्तु।
(उदाहरण के अनुसार पट्टिका से पदों को चुनकर रिक्त – स्थानों में जोड़िये।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 15
उत्तर:
स: कुक्कुरः। सः स्यूतः। सः वृक्षः।
सा अजा। सा महिषी। सा पार्वती।
तत् फलम्। तत् पुष्पम्। तत् पुस्तकम्।

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

प्रश्न 3.
चित्राणि दृष्ट्वा संस्कृतपदानि लिखन्तु।
(चित्र देखकर संस्कृत में पद लिखिए।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 3 Question Answer अहं च त्वं च 12
उत्तर:
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 17

प्रश्न 4.
उदाहरणानुसारं पट्टिकातः पदानि चित्वा रिक्तस्थानेषु लिखन्तु।
(उदाहरण के अनुसार पट्टिका से पद चुनकर रिक्त स्थानों में लिखिए।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 16
उत्तर:
एकवचनम् – बहुवचनम्
यथा-पुष्पम् – बालकाः
(क) फलम् – वृक्षा
(ख) गायिका – शिक्षिका:
(ग) रजकः – अजाः
(घ) सः – मापिका:
(ङ) लेखनी – फलानि

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

प्रश्न 5.
पट्टिकायां कानिचन पदानि सन्ति, तानि पदानि उचिते घटे पूरयन्तु।
(पट्टिका में कुछ पद हैं। उन पदों को उचित घड़े में भरिए।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 18
उत्तर:
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 19

प्रश्न 6.
उदाहरणानुसारं पट्टिकात उपयुक्तपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु।
(उदाहरण के अनुसार पट्टिका से उपयुक्त पद चुनकर रिक्त स्थानों को भरिये।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 20
उत्तर:
सः कः? – तौ कौ? – ते के?
स बिडालः। – तौ युवकौ। – ते छात्राः।
सा का? – ते के? – ताः का?
सा माला। – ते लेखन्यौ। – ताः मालाः।
तत् किम्? – ते के? – तानि कानि?
तत् मुखम्। – ते कमले। – तानि भवनानि।

प्रश्न 7.
निम्नलिखितानि वाक्यानि अधिकृ त्य उदाहरणानुसारं प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु।
(निम्नलिखित वाक्यों को आधार बनाकर उदाहरण के अनुसार प्रश्न – निर्माण कीजिए।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 21
उत्तर:
(क) सः बालकः। – सः कः?
(ख) सा लता। – सा का ?
(ग) सा नदी। – सा का?
(घ) तत् फलम्। – तत् किम्?
(ङ) स: वृक्षः। – सः कः?

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

प्रश्न 8.
परस्परं सम्बद्धानि पदानि संयोजयन्तु, रिक्तस्थानेषु पूरयन्तु च।
(आपस में सम्बद्ध पदों को जोड़िए और रिक्त स्थान भरिये।)
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 22
उत्तर:
(क) कमलं विकसति।
(ख) लेखकः लिखति।
(ग) फलं पतति।
(घ) नर्तक : नृत्यति।
(ङ) चालकः चालयति।
(च) गायिका गायति।

प्रश्न 9.
कोष्ठकेभ्यः उचितानि पदानि चित्वा वाक्यानि रचयन्तु।
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 23
उत्तर:
(क) बालकः धावति। शुनकः धावति। बालिका धावति।
(ख) सुरेशः पठति। जानकी पठति नलिनी पठति।
(ग) फलं पतति । जलं पतति। कुसुमं पतति।
(घ) शिक्षिका गच्छति। बालिका गच्छति। तन्त्रज्ञः गच्छति।
(ङ) माता अस्ति। पिता अस्ति। वाहनम् अस्ति।

Class 6th Sanskrit Chapter 2 Question Answer

प्रश्न 1.
निम्नलिखित प्रश्नानाम् उत्तराणि विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत-
(i) ‘बालक’ शब्दस्य बहुवचनस्य रूपं किं भवति?
(अ) बालकाः
(ब) बालक:
(स) बालकौ
(द) बालके
उत्तर:
(अ) बालकाः

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

(ii) ‘अजा’ शब्दस्य द्विवचनस्य रूपं किम्?
(अ) अजा
(ब) अजा
(स) अजे
(द) अजौ
उत्तर:
(स) अजे

(iii) ‘चक्र’ शब्दस्य बहुवचनस्य रूपं किम्?
(अ) चक्रे
(ब) चक्राणि
(स) चक्रम्
(द) चक्रौ
उत्तर:
(ब) चक्राणि

(iv) तौ ……..। अत्र पूरणीयपदं किम्?
(अ) शुकम्
(ब) शुकाः
(स) शुकः
(द) शुकौ
उत्तर:
(द) शुकौ

(v) …….. बालकाः। अत्र पूरणीयपदं किम्?
(अ) एते
(ब) एताः
(स) एष:
(द) एतौ
उत्तर:
(अ) एते

(vi) ‘तद्’ शब्दस्य नपुंसकलिङ्गे बहुवचनस्य रूपं किम्?
(अ) ताः
(ब) ते
(स) तानि
(द) तत्
उत्तर:
(स) तानि

(vii) ‘एतद्’ शब्दस्य पुंलिङ्गे एकवचनस्य रूपं किम्?
(अ) एषा
(ब) एषः
(स) एतत्
(द) एते
उत्तर:
(ब) एषः

(viii) ‘फल’ शब्दस्य द्विवचनस्य रूपं किम्?
(अ) फलम्
(ब) फलानि
(स) फला:
(द) फले
उत्तर:
(द) फले

(ix) ‘ते ……….।’ अत्र समुचितं क्रियापदं किम्?
(अ) कुर्वन्ति
(ब) करोति
(स) नृत्यति
(द) पठति
उत्तर:
(अ) कुर्वन्ति

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

(x) ……. मयूरौ नृत्यतः। अत्र समुचितं सर्वनामपदं किम्?
(अ) सः
(ब) ते
(स) तौ
(द) तानि
उत्तर:
(स) तौ

प्रश्न 2.
कोष्ठकात् उचितपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत-
(i) बालकाः …………………..। (क्रीडन्ति / क्रीडति)
(ii) शिक्षक …………………..। (लिखतः लिखति)
(iii) ………… फलरसं पिबन्ति। (एते / एतौ)
(iv) ताः ………… धावन्ति। (महिला/महिला)
(v) ते ………… चरतः। (अजाः/अजे)
उत्तर:
(i) क्रीडन्ति
(ii) लिखति
(iii) एते
(iv) महिला:
(v) अजे

प्रश्न 3.
समुचितं शब्दार्थ-मेलनं कुरुत-
‘क’ – ‘ख’
(i) लता – समुद्रः
(ii) पुस्तकम् – छागी
(iii) अजा – वल्ली
(iv) सोपानम् – कुक्कुरः
(v) सागर: – आरोहणम्
(vi) श्वान – ग्रन्थ:
उत्तर:
(i) लता – वल्ली
(ii) पुस्तकम् – ग्रन्थः
(iii) अजा – छागी
(iv) सोपानम् – आरोहणम्
(v) सागर: – समुद्रः
(vi) श्वान: – कुक्कुरः

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

प्रश्न 4.
रेखाङ्कितपदम् अधिकृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-
(i) तौ मयूरौ नृत्यतः। (के/कौ)
(ii) ते बालकाः क्रीडन्ति। (का: /के)
(iii) सा वृद्धा विहरति। (का/क:)
(iv) ताः धावन्ति। (के/का:)
(v) एते भ्रमतः। (क: /के)
उत्तर:
(i) तौ कौ नृत्यत:?
(ii) ते के क्रीडन्ति?
(iii) सा का विहरति?
(iv) का धावन्ति?
(v) के भ्रमत:?

प्रश्न 5.
पट्टिकात उपयुक्तपदं चित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत-
पाठयति, महिला, रेलयानानि चन्द्रयानम्, चरन्ति, भ्रमतः, मयूरौ, क्रीडन्ति, बालकौ, लता।
(i) सः शिक्षकः किं करोति?
उत्तर:
सः शिक्षक पाठयति।

(ii) तौ कौ पठत:?
उत्तर:
तौ बालकौ पठतः।

(iii) एता: अजाः किं कुर्वन्ति?
उत्तर:
एता: अजाः चरन्ति।

(iv) ता का धावन्ति?
उत्तर:
ता: महिलाः धावन्ति।

(v) एतत् किम्?
उत्तर:
एतत् चन्द्रयानम्।

(vi) एते बालिके किं कुरुत:?
उत्तर:
एते बालिके भ्रमतः।

(vii) एषा का खादति?
उत्तर:
एषा लता खादति।

(viii) तानि कानि सन्ति?
उत्तर:
तानि रेलयानानि सन्ति।

(ix) तौ कौ नृत्यतः?
उत्तर:
तौ मयूरौ नृत्यतः।

(x) ते बालकाः किं कुर्वन्तिः?
उत्तर:
ते बालकाः क्रीडन्ति।

Deepakam Class 6 Chapter 2 एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ? Summary

पाठ-परिचय – प्रस्तुत पाठ में पुंलिङ्गम्, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग शब्दों, तीनों लिङ्गों में प्रथमा विभक्ति व तीनों वचनों (एकवचन, द्विवचन तथा बहुवचन) में निर्मित संज्ञा शब्दों, सर्वनाम शब्दों का ज्ञान कराया गया है। साथ ही चित्रों एवं छोटे-छोटे प्रश्नोत्तरों के माध्यम से प्रथम पुरुष के कर्त्ता एवं क्रिया का ज्ञान भी सरलतया कराया गया है।

कठिन शब्दार्थ एवं हिन्दी अनुवाद

पुंलिङ्गम्, बालकः ……………………………….. एतानि फलानि।
कठिन शब्दार्थ – लता = बेल। फलम् = फल। पुस्तकम् = पुस्तक। अजा= बकरी। सोपानम् = सीढ़ी। सङ्गणकम् = सङ्गणक, कम्प्यूटर दूरदर्शनम् दूरदर्शन गजः = हाथी पत्रम् = पत्ता । चक्रम् = चक्र, पहिया। पठ् = पढ़ना। खाद् = खाना। गम् = जाना। क्रीड् = खेलना। एषः = यह (पुंलिङ्गम्)। एषा = यह (स्त्रीलिंग)। एतत् = यह (नपुंसकलिंग)। शुकः = तोता।

हिन्दी अनुवाद-
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 2

पुंलिङ्गम्
एकवचन द्विवचन बहुवचन
बालकः = बालक बालकौ = दो बालक बालकाः = अनेक बालक
वृक्षा: = वृक्ष, पेड़ वृक्षौ = दो वृक्ष वृक्ष: = अनेक वृक्ष
गजः = हाथी गजौ = दो हाथी गजा: = अनेक हाथी

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 3
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 4

स्त्रीलिंग
बालिका = बालिका बालिके = दो बालिकाएं बालिका: = बालिकाएँ
वैद्या = वैद्या वैद्ये = दो वैद्याएँ वैद्या: = वैद्याएँ
अजा = बकरी अजे = दो बकरियाँ अजाः = बकरियाँ

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 5

नपुंसकलिंग
पत्रम् = पत्ता पत्रे = दो पत्ते पत्राणि = अनेक पत्ते
चक्रम् = चक्र, पहिया चक्रे = दो चक्र चक्राणि = अनेक चक्र
पुस्तकम् = पुस्तक पुस्तके = दो पुस्तक पुस्तकानि = पुस्तकें

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 6

क्रिया-पद
एकवचन द्विवचन बहुवचन
पठति = पढ़ता/पढ़ती है पठतः = दो पढ़ते हैं। पठन्ति = पढ़ते हैं।
पिबति = पीता/ पीती है पिबतः = दो पीती हैं। पिबन्ति = पीती हैं।
खादति = खाता/खाती है खादतः = दो खाते हैं खादन्ति = खाते हैं।
गच्छति = जाता/जाती है गच्छतः = दो जाते हैं गच्छन्ति : जाते हैं।
क्रीडति = खेलता / खेलती है क्रीडतः = दो खेलते हैं क्रीडन्ति = खेलते हैं।

सर्वनाम – प्रयोग

पुंलिङ्गम् (एकवचनम्) सः कः? ……………………………….. एते फलरसं पिबन्ति।
कठिन शब्दार्थ – कः = कौन है? किम् = क्या। करोति कर रहा है। पाठयति पढ़ाता है। भ्रमति = घूम रहा है। तौ = वे दोनों। नृत्यतः = (दो) नाच रहे हैं। ते = (पुं.) वे सब गायन्ति गा रहे हैं। क्रीडन्ति = खेल रहे हैं। पिबन्ति = पी रहे हैं।

हिन्दी अनुवाद-
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 7

पुंलिङ्गम्
सः शुकः = वह तोता है। तौ शुकौ = वे दो तोते हैं। ते शुका: = वे सब तोते हैं।
एषः बालकः = यह बालक है। एतो बालकौ = ये दो बालक है। एते बालकाः = ये सब बालक हैं।
स्त्रीलिंग
सा शिक्षिका = वह शिक्षिका है। ते शिक्षिके = वे दो शिक्षिकाएँ हैं। ता: शिक्षिका: = वे सब शिक्षिकाएँ हैं।
एषा बालिका = यह बालिका है। एते बालिके = ये दो बालिकाएँ हैं। एताः बालिकाः = ये सब बालिकाएँ हैं।
नपुंसकलिंग
तत् फलम् = वह फल है। ते फले = वे दो फल हैं। तानि फलानि = वे सब फल हैं।
एतत् फलम् = यह फल है। एते फले = ये दो फल हैं। एतानि फलानि = ये सब फल हैं।

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 8

पुंलिङ्गम् (एकवचनम्)
सः कः? = वह कौन है? सः शिक्षकः। = वह शिक्षक है।
सः किं करोति? = वह क्या कर रहा है? सः पाठयति। = वह पढ़ा रहा है।
किं सः भ्रमति? = क्या वह भ्रमण कर रहा है? न, सः न भ्रमति। = नहीं, वह भ्रमण नहीं कर रहा है।
सः तु पाठयति। = वह तो पढ़ा रहा है।
पुंलिङ्गम् (द्विवचनम्)
तौ कौ? = वे दोनों कौन हैं? तौ मयूरौ = वे दोनों मयूर हैं।
तौ किं कुरुतः? = वे दोनों क्या कर रहे हैं? तौ नृत्यतः। = वे दोनों नाच रहे हैं।
किं तौ खादतः? = क्या वे दोनों खा रहे हैं? न, तौ न खादतः। = नहीं, वे दोनों नहीं खा रहे हैं।
तौ तु नृत्यत:। = वे दोनों तो नाच रहे हैं।
पुंलिङ्गम् (बहुवचनम्)
ते के? = वे सब कौन हैं? ते बालकाः। = वे सब बालक हैं।
ते किं कुर्वन्ति? = वे सब क्या कर रहे हैं? ते क्रीडन्ति। = वे सब खेल रहे हैं।
किं ते गायन्ति? = क्या वे गा रहे हैं? न ते न गायन्ति = नहीं, वे गा नहीं रहे हैं।
ते तु क्रीडन्ति। = वे सब तो खेल रहे हैं।

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 9

पुंलिङ्गम् (एकवचनम्)
एषः कः? = यह कौन है? एष: शिक्षकः। = यह शिक्षक है।
शिक्षकः किं करोति? = शिक्षक क्या कर रहा है? शिक्षकः लिखति। = शिक्षक लिख रहा है।
किम् एषः पठति? = क्या यह पढ़ रहा है? न एषः न पठति। एषः लिखति। = नहीं, यह पढ़ नहीं रहा है। यह लिख रहा है।
पुंलिङ्गम् (द्विवचनम्)
एतौ कौ? = ये दोनों कौन हैं? एतौ बालकौ = ये दोनों बालक हैं।
बालकौ किं कुरुतः ? = दोनों बालक क्या कर रहे हैं? बालकौ पठतः। = दोनों बालक पढ़ रहे हैं।
किम् एतौ लिखत: ? = क्या ये दोनों लिख रहे हैं? न एतौ न लिखतः। एतौ तु पठतः। नहीं, ये दोनों नहीं लिख रहे हैं। ये दोनों तो पढ़ रहे हैं।
पुंलिङ्गम् (बहुवचनम्)
एते के? = ये कौन हैं? एते बालकाः। = ये बालक हैं।
बालका: किं कुर्वन्ति? = बालक क्या कर रहे हैं? बालकाः पिबन्ति। = बालक पी रहे हैं।
किम् एते पिबन्ति ? = क्या ये पी रहे हैं? आम्, एते फलरसं पिबन्ति। हाँ, ये फलों का रस पी रहे हैं।

स्त्रीलिङ्गम्, सा का? सा वृद्धा ……………………………….. एताः तु चरन्ति।
कठिन – शब्दार्थ – सा= वह। विहरति = विचरण करती है। ते (स्त्री.) = वे दो। चरतः = (दो) चर रही हैं। धावन्ति = दौड़ रही हैं। एषा (स्त्री.) = यह। एते (स्त्री.) = ये दो न नहीं खादति = खा रही है।

हिन्दी अनुवाद-
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 10

स्त्रीलिङ्गम् (एकवचनम्)
सा का? = वह कौन है? सा वृद्धा = वह वृद्धा (बुढ़िया) है।
सा किं करोति? = वह क्या कर रही है? साविहरति। = वह विचरण (भ्रमण) कर रही है।
किं सा क्रीडति? = क्या वह खेल रही है? न सा न क्रीडति नहीं, वह खेल नहीं रही है।
सा तु विहरति। = वह तो विचरण कर रही है।
स्त्रीलिङ्गम् (द्विवचनम्)
ते के? = वे दोनों कौन हैं? ते अजे। = वे दोनों बकरियाँ हैं।
ते किं कुरुतः? = वे दोनों क्या कर रही हैं? ते चरतः। = वे दोनों चर रही हैं।
किं ते पिबतः? = क्या वे दोनों पी रही हैं? न ते न पिबतः। ते तु चरतः। = नहीं, वे दोनों पी नहीं रही हैं। वे दोनों चर रही हैं।
स्त्रीलिङ्गम् (बहुवचनम्)
ता: का? = वे सब कौन हैं? ता: महिलाः। = वे सब महिलाएँ हैं।
ताः किं कुर्वन्ति? = वे सब क्या कर रही हैं? ता: धावन्ति। = वे सब दौड़ रही हैं।
किं ताः गायन्ति। = क्या वे सब गा रही हैं? ता: न ताः न गायन्ति नहीं, वे सब गा नहीं रही हैं।
ताः तु धावन्ति। = वे सब तो दौड़ रही हैं।

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः ? एषा का ? एतत् किम् ?

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 11

स्त्रीलिङ्गम् (एकवचनम्)
एषा का? = यह कौन है? एषा लता। = यह लता है।
एषा किं करोति? = यह क्या कर रही है? एषा खादति। = यह खा रही है।
किम् एषा पठति? = क्या यह पढ़ रही है? न, एषा न पठति। एषा तु खादति। = नहीं, यह पढ़ नहीं रही है। यह तो खा रही है।
स्त्रीलिङ्गम् (द्विवचनम्)
एते के? = ये दोनों कौन हैं? एते बालिके। = ये दोनों बालिकाएँ हैं।
एते किं कुरुतः? = ये दोनों क्या कर रही हैं? एते भ्रमतः। = : ये दोनों भ्रमण कर रही हैं।
किम् एते धावत:? = क्या ये दोनों दौड़ रही हैं? न, एते न धावतः। एते तु भ्रमतः। = नहीं ये दोनों दौड़ नहीं रही हैं। ये दोनों तो भ्रमण कर रही हैं।
स्त्रीलिङ्गम् (बहुवचनम्)
एता: का:? = ये सब कौन हैं? एता: अजा:। = ये सब बकरियाँ हैं।
एता: किं कुर्वन्ति? = ये सब क्या कर रही हैं? एताः चरन्ति। = ये सब चर रही हैं।
किम् एताः धावन्ति? = क्या ये सब दौड़ रही हैं? न एताः न धावन्ति। एताः तु चरन्ति = नहीं, ये सब दौड़ नहीं रही हैं। ये तो चर रही हैं।

नपुंसकलिङ्गम्, तत् किम् ……………………………….. एतानि तु पुस्तकानि सन्ति।
कठिन – शब्दार्थ – तत् (नपुं.) = वह। पत्रे = दो पत्ते। तानि वे सब। एतत् = यह। सङ्गणकम् = कम्प्यूटर। कन्दुके = दो गेंद। स्तः = हैं। एतानि = ये सब। सोपानानि = सीढ़ियाँ। सन्ति = हैं।

हिन्दी अनुवाद-
RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 12

नपुंसकलिङ्गम् (एकवचनम्)
तत् किम्? = वह क्या है? तत् चन्द्रयानम्। = वह चन्द्रयान है।
किं तत् विमानम्? = क्या वह विमान है? न, तत् विमानं न = नहीं, वह विमान नहीं है।
तत् तु चन्द्रयानम् अस्ति। = वह तो चन्द्रयान है।
नपुंसकलिङ्गम् (द्विवचनम्)
ते के? = वे दो क्या हैं? ते पुस्तके। = वे दो पुस्तकें हैं।
किं ते पत्रे ? = क्या वे दो पत्ते हैं? न, ते पत्रे न। = नहीं, वे दो पत्ते नहीं हैं।
ते तु पुस्तके स्तः। = वे दो तो पुस्तकें हैं।
नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्)
तानि कानि? = वे सब क्या हैं? तानि रेलयानानि। = वे सब रेलयान हैं।
किं तानि बसयानानि? = क्या वे सब बसयान हैं? न, तानि बसयानानि न। नहीं, वे सब बसयान नहीं हैं।
तानि तु रेलयानानि सन्ति। = वे सब तो रेलयान हैं।

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 13

नपुंसकलिङ्गम् (एकवचनम्)
एतत् किम्? = यह क्या है? एतत् दूरदर्शनम् = यह दूरदर्शन है।
किम् एतत् सङ्गणकम्? = क्या यह सङ्गणक (कम्प्यूटर) है? न, एतत् सङ्गणकं न। = नहीं, यह सङ्गणक (कम्प्यूटर) नहीं है।
एतत् तु दूरदर्शनम् अस्ति। = यह तो दूरदर्शन है।
नपुंसकलिङ्गम् (द्विवचनम्)
एते के? = ये दो क्या हैं? एते फले। = ये दो फल हैं।
किम् एते कन्दुके? = क्या ये दो गेंद हैं? न, एते कन्दुके न। = नहीं, ये दो गेंद नहीं हैं।
एते तु फले स्तः। = ये दो तो फल हैं।
नपुंसकलिङ्गम् (बहुवचनम्)
एतानि कानि? = ये क्या हैं? एतानि पुस्तकानि? = ये पुस्तकें हैं।
किम् एतानि सोपानानि सन्ति? = क्या ये सीढ़ियाँ हैं? न, एतानि सोपानानि न। = नहीं, ये सीढ़ियाँ नहीं हैं।
एतानि तु पुस्तकानि सन्ति। = ये तो पुस्तकें हैं।

उच्चैः पठन्तु स्मरन्तु अवगच्छन्तु च
(उच्च स्वर से पढ़िए, याद कीजिए और जानिए)

RBSE Class 6 Sanskrit Chapter 2 Question Answer एषः कः एषा का एतत् किम् 1

 

Share this:

  • Click to share on WhatsApp (Opens in new window)
  • Click to share on Twitter (Opens in new window)
  • Click to share on Facebook (Opens in new window)

Related

Filed Under: Class 6

Reader Interactions

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Primary Sidebar

Recent Posts

  • Understanding Markets Class 7 MCQ Questions SST Chapter 12
  • From Barter to Money Class 7 MCQ Questions SST Chapter 11
  • The Constitution of India An Introduction Class 7 MCQ Questions SST Chapter 10
  • From the Rulers to the Ruled Types of Governments Class 7 MCQ Questions SST Chapter 9
  • How the Land Becomes Sacred Class 7 MCQ Questions SST Chapter 8
  • The Gupta Era An Age of Tireless Creativity Class 7 MCQ Questions SST Chapter 7
  • The Age of Reorganisation Class 7 MCQ Questions SST Chapter 6
  • The Rise of Empires Class 7 MCQ Questions SST Chapter 5
  • New Beginnings Cities and States Class 7 MCQ Questions SST Chapter 4
  • Climates of India Class 7 MCQ Questions SST Chapter 3
  • MCQ Questions for Class 7 Science with Answers

Footer

RBSE Solutions for Class 12
RBSE Solutions for Class 11
RBSE Solutions for Class 10
RBSE Solutions for Class 9
RBSE Solutions for Class 8
RBSE Solutions for Class 7
RBSE Solutions for Class 6
RBSE Solutions for Class 5
RBSE Solutions for Class 4
RBSE Solutions for Class 3
RBSE Solutions for Class 12 Maths
RBSE Solutions for Class 11 Maths
RBSE Solutions for Class 10 Maths
RBSE Solutions for Class 9 Maths
RBSE Solutions for Class 8 Maths
RBSE Solutions for Class 7 Maths
RBSE Solutions for Class 6 Maths
RBSE Solutions for Class 5 Maths
RBSE Solutions for Class 4 Maths
RBSE Solutions for Class 3 Maths

Copyright © 2026 RBSE Solutions

 

Loading Comments...