Class 7 Sanskrit Chapter 9 Question Answer अन्नाद् भवन्ति भूतानि

Practicing these RBSE Class 7 Sanskrit Deepakam Solutions and Class 7th Sanskrit Chapter 9 अन्नाद् भवन्ति भूतानि Question Answer improves confidence in the subject.

Sanskrit Class 7 Chapter 9 Question Answer अन्नाद् भवन्ति भूतानि

अन्नाद् भवन्ति भूतानि Class 7 Question Answer

Class 7 Sanskrit Deepakam Chapter 9 Question Answer

वयम् अभ्यासं कुर्मः

प्रश्न 1.
अधः प्रदत्तानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखन्तु –
(क) पुत्र्याः जिज्ञासा का ?
(ख) कस्मात् आकाशस्य उत्पत्तिः अभवत्?
(ग) अग्नेः कस्य उत्पत्तिः अभवत्?
(घ) पृथिव्याः केषाम् उत्पत्तिः अभवत्?
(ङ) आहारात् के उत्पन्नाः ?
(च) माता किं किं पठितवती ?
उत्तराणि:
(क) पुत्र्याः जिज्ञासा आसीत् यत् वयं मनुष्याः, प्राणिनः कीटाः च कथं पृथिव्याम् आगताः ।
(ख) ब्रह्मणः आकाशस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
(ग) अग्नेः जलस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
(घ) पृथिव्याः ओषधीनाम्, सस्यानाम्, वृक्षादीनाम् च उत्पत्तिः अभवत्।
(ङ) आहारात् कीटाः प्राणिनः मनुष्याः च उत्पन्नाः।
(च) माता आधुनिकं रसायनशास्त्रं उपनिषद्-ग्रन्थान् च पठितवती ।

प्रश्न 2.
पाठं पठित्वा रिक्तस्थानेषु समुचितं पदं लिखन्तु –
(क) अम्ब ! मम काचिद् …………………….. अस्ति ।
(ख) प्रथमं ………………………. आकाशस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
(ग) साक्षात् ………………………. उत्पत्तिं वदतु ।
(घ) …………………………. कीटाः, प्राणिनः, मनुष्याः उत्पन्नाः खलु अम्ब ?
(ङ) अहम् आधुनिकं ……………………….. च पठितवती ।
(च) अस्माकं ………………………………….. ज्ञानं तेषु एव निहितम् अस्ति ।
उत्तराणि:
(क) जिज्ञासा
(ख) ब्रह्मण:
(ग) मनुष्याणाम्
(घ) आहारात्
(ङ) रसायनशास्त्रं, उपनिषदग्रन्थान्
(च) मौलिकम्

प्रश्न 3.
उदाहरणानुसारम् अधः प्रदत्तानां शब्दानां वचनपरिवर्तनं कुर्वन्तु –


उत्तराणि-

प्रश्न 4.
उदाहरणानुसारम् अधः रेखाङ्कितानि पदानि आश्रित्य प्रश्ननिर्माणं कुर्वन्तु-

उत्तराणि:
(ख) राजेशः कुतः पुस्तकं आनयति ?
राजेशः कस्मात् पुस्तकं आनयति ?
(ग) विकासः कुतः लेखनीं स्वीकृतवान्?
विकासः कस्मात् लेखनीं स्वीकृतवान् ?
(घ) माता कुतः पुत्रं पश्यति?
माता कस्मात् पुत्रं पश्यति?
(ङ) कुतः गङ्गा प्रवहति ?
कस्मात् गङ्गा प्रवहति ?

प्रश्न 5.
अधः प्रदत्तानि पदानि पठन्तु तेषां पदानां पर्यायपदानि पाठेषु सन्ति, तानि चित्वा निर्देशानुसारं पदरञ्जन्यां लिखन्तु –

उत्तरम्:

प्रश्न 6.
उदाहरणानुसारं कः कस्मात् विद्यां प्राप्तवान् इति पूर्णवाक्येन लिखन्तु-


उत्तराणि:
(क) शुक्राचार्यः महादेवात् विद्यां प्राप्तवान् ।
(ख) पद्यपादः शङ्कराचार्यात् विद्यां प्राप्तवान् ।
(ग) विवेकानन्दः रामकृष्णात् विद्यां प्राप्तवान् ।
(घ) रामः वसिष्ठात् विद्यां प्राप्तवान् ।
(ङ) भीष्मः परशुरामात् विद्यां प्राप्तवान् ।
(च) चन्द्रगुप्तः चाणक्यात् विद्यां प्राप्तवान् ।
(छ) अर्जुनः द्रोणाचार्यात् विद्यां प्राप्तवान् ।

प्रश्न 7.
अधः प्रदत्तानि वाक्यानि पठित्वा मातृभाषया / प्रान्तीयभाषया / आङ्ग्लभाषया वा अनुवादं कुर्वन्तु-
(क) राधा नगरात् आगच्छति । …………………………………
(ख) विनयः वृक्षात् पुष्पाणि चिनोति । ………………………
(ग) सन्दीप: कार्यालयात् गृहं गतवान् । ……………………….
(घ) भगिनी दूरात् वाहनं पश्यति । ………………………
(ङ) महेश: शालाया: गृहम् आगतवान् । ………………………..
(च) बालः कपाटिकायाः धनं स्वीकरोति ।
उत्तराणि:
(क) राधा नगर से आती है ।
(ख) विनय पेड़ से फूल तोड़ता है ।
(ग) संदीप कार्यालय से घर गया ।
(घ) बहन दूर से वाहन देखती है।
(ङ) महेश विद्यालय से घर आया ।
(च) बालक अलमारी से धन लेता है ।

Class 7 Sanskrit Chapter 9 अन्नाद् भवन्ति भूतानि Question Answer

शब्दार्थ – मेलनम्-

प्रश्न 1.
अधोलिखितशब्दानां समक्षं प्रदत्तैः अर्थैः सह उचितमेलनं कुरुत-
शब्दाः — अर्थाः
(i) भूतानि — अवगच्छेत्
(ii) अम्ब ! — पुत्रि !
(iii) वत्से ! — प्राणिनः
(iv) तदर्थम् — मातः
(v) जानीयात् — अतः
उत्तरम्:
शब्दाः — अर्थाः
(i) भूतानि — प्राणिनः
(ii) अम्ब ! — मातः!
(iii) वत्से ! — पुत्रि !
(iv) तदर्थम् — अतः
(v) जानीयात् — अवगच्छेत्

अतिलघूत्तरात्मक प्रश्ना:-

प्रश्न 1.
एकपदेन उत्तरत-
(i) भारतस्य संस्कृतिः कुत्र आश्रिता भवति ?
(ii) अन्नाद् कांनि भवन्ति ?
(iii) ब्रह्मणः कस्य उत्पत्तिः अभवत्?
(iv) आकाशात् कः उत्पन्न: ?
(v) अग्नेः कस्य उत्पत्तिः अभवत्?
उत्तराणि:
(i) संस्कृताश्रिता
(ii) भूतानि
(iii) आकाशस्य
(iv) वायु:
(v) जलस्य ।

लघूत्तरात्मक प्रश्ना:-

प्रश्न:- पूर्णवाक्येन उत्तरत-

प्रश्न (i).
भारतस्य प्रतिष्ठे द्वे के ?
उत्तरम्:
भारतस्य प्रतिष्ठे द्वे – संस्कृतं संस्कृतिः च ।

प्रश्न (ii).
‘ब्रह्म’ इत्युक्ते किम् अस्ति ?
उत्तरम्:
‘ब्रह्म’ इत्युक्ते चेतना – शक्तिः, ऊर्जा वा या सर्वत्र व्याप्ता अस्ति ।

प्रश्न (iii).
पृथिव्याः कस्मात् उत्पत्तिः अभवत्?
उत्तरम्:
पृथिव्याः जलात् उत्पत्तिः अभवत् ।

प्रश्न (iv).
सस्येभ्यः कस्य उत्पत्तिः अभवत्?
उत्तरम्:
सस्येभ्यः आहारस्य उत्पत्तिः अभवत् ।

प्रश्न (v).
कदा भूमौ सर्वमपि आगतम् ?
उत्तरम्:
आहारस्य उत्पत्तेः परं भूमौ सर्वमपि आगतम् ।

प्रश्न निर्माणम्-

प्रश्न 1.
रेखाङ्कितपदानि अधिकृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-
(i) अणुः सर्वत्र व्याप्तः अस्ति ।
(ii) आकाशात् वायुः उत्पन्नः अभवत् ।
(iii) जलात् पृथिव्याः उत्पत्तिः अभवत् ।
(iv) प्रथमं आकाशस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
(v) वायो: अग्नेः उत्पत्तिः अभवत् ।
(vi) आहारस्य उत्पत्तिः ओषधिभ्यः अभवत् ।
(vii) अग्नेः जलस्य उत्पत्तिः अभवत् ।
(viii) ओषधिभ्यः आहारः उत्पन्नः।
(ix) आहारात् मनुष्याः उत्पन्नाः।
(x) उपनिषद् पठनेन जीवनस्य उत्कर्षः भवति ।
उत्तराणि:
(i) अणुः कुत्र व्याप्तः अस्ति ?
(ii) कस्मात् वायुः उत्पन्नः अभवत्?
(iii) कस्मात् पृथिव्याः उत्पत्तिः अभवत्?
(iv) प्रथमं कस्य उत्पत्तिः अभवत्?
(v) वायो: कस्य उत्पत्तिः अभवत्?
(vi) आहारस्य उत्पत्तिः कुतः अभवत्?
(vii) अग्नेः कस्य उत्पत्तिः अभवत्?
(viii) ओषधिभ्यः कः उत्पन्नः ?
(ix) कस्मात् मनुष्या उत्पन्नाः ?
(x) उपनिषद् पठनेन किम् भवति ?